Tìm kiếm tin tức

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Kinh nghiệm từ việc tập huấn dự án xây dựng mô hình ương giống tại chỗ và nuôi xen ghép các đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế cao
Lượt đọc 31010Ngày cập nhật 03/07/2013

1. Đặt vấn đề

Một trong những mục tiêu của Chương trình Nông thôn Miền núi giai đoạn 2011-2015 là đào tạo, bồi dưỡng cho nông dân và cán bộ cơ sở nâng cao năng lực (ít nhất 1.800 cán bộ kỹ thuật địa phương và 40.000 nông dân), nhằm xây dựng mạng lưới cộng tác viên trực tiếp ở địa phương, những người thường xuyên bám sát địa bàn giúp nông dân tiếp tục triển khai dự án khi cán bộ chuyển giao công nghệ rút khỏi địa bàn.

Vì vậy, công tác đào tạo, tập huấn kỹ thuật viên cấp cơ sở và tập huấn nông dân gắn với các nội dung mà dự án triển khai ở các địa phương rất quan trọng, có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao nhận thức của người dân, góp phần ứng dụng hiệu quả các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất.

2. Hoạt động đào tạo tập huấn của dự án ương giống và nuôi xen ghép các đối tượng thủy sản ở huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế 

2.1. Đào tạo kỹ thuật viên

- Mô hình ương giống tại chỗ. Số lượng: 4 người. Thời gian: 30 ngày. Địa điểm: huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế. Nội dung: Đặc điểm sinh học và kỹ thuật ương giống các đối tượng thủy sản. Phương pháp: Lý thuyết và thực hành trên ao ương. Kết quả đạt được: 4 kỹ thuật viên làm chủ công nghệ ương giống các đối tượng tôm Sú, cá dìa, cá rô phi, cua xanh.

- Mô hình nuôi xen ghép. Số lượng: 3 người. Thời gian: 30 ngày. Địa điểm: huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế. Nội dung: Mối quan hệ tương hỗ giữa các đối tượng nuôi xen ghép. Đặc điểm sinh học và kỹ thuật nuôi xen ghép các đối tượng thủy sản.  Phương pháp: Lý thuyết và thực hành trên ao nuôi. Kết quả đạt được: 3 kỹ thuật viên làm chủ công nghệ nuôi xen ghép các đối tượng tôm sú, cá dìa, cá rô phi, cua xanh, rong câu.

2.2. Tập huấn nông dân

Mô hình ương giống tại chỗ. Số lượng: 120 người (4 lớp). Thời gian: 12 ngày (3 ngày/lớp). Địa điểm: Phú Mỹ, Phú Đa, Phú Xuân, Vinh Hà. Nội dung: Kỹ thuật ương giống tại chỗ các đối tượng tôm sú, cá dìa, rô phi, cua xanh. Phương pháp: Lý thuyết và thực hành trên ao ương. Kết quả đạt được: 120 nông dân nắm được kỹ thuật ương giống các đối tượng tôm sú, cá dìa, cá rô phi, cua xanh.

Mô hình nuôi xen ghép. Số lượng: 180 người (3 lớp). Thời gian: 9 ngày (3 ngày/lớp). Địa điểm: Phú Đa, Phú Xuân, Vinh Hà. Nội dung: Kỹ thuật nuôi xen ghép:  (tôm sú+cá dìa+cá kình+rong câu+cua xanh); (tôm sú+cá dìa+rong câu+cua xanh); (tôm sú+cá rô phi+rong câu). Phương pháp: Lý thuyết và thực hành trên ao nuôi. Kết quả đạt được: 180 nông dân nắm được kỹ thuật nuôi xen ghép các đối tượng tôm sú, cá dìa, cá kình, rô phi, cua xanh, rong câu. 

3. Các kinh nghiệm rút ra qua hoạt động đào tạo tập huấn

3.1. Tài liệu tập huấn

Tùy đối tượng để biên soạn tài liệu tập huấn theo các mức độ khác nhau. Đào tạo kỹ thuật viên cơ sở, bài giảng cần đầu tư chuyên sâu, nặng tính khoa học, tập trung vào đặc điểm sinh học các đối tượng ương nuôi, trên cơ sở các đặc điểm sinh học, giải thích cơ chế của nuôi ghép và kỹ thuật ương, nuôi xen ghép các đối tượng thủy sản.

Tập huấn nông dân, bài giảng cần tăng cường kênh hình (hình ảnh, biểu đồ, đồ thị, sơ đồ...) tăng tính trực quan sinh động. Kênh chữ vừa phải, đủ chuyển tải nội dung, ngắn gọn, cô đọng, dễ hiểu, đi vào trọng tâm của vấn đề là kỹ thuật ương và nuôi xen ghép các đối tượng thủy sản. 

3.2. Nội dung đào tạo, tập huấn

Hiện nay, người dân có điều kiện tiếp cận với thông tin, khoa học kỹ thuật, công nghệ. Mặt khác có rất nhiều tổ chức, chương trình dự án triển khai tập huấn, thực nghiệm các nghiên cứu về nông lâm thủy sản tại địa phương. Vì vậy, nội dung tập huấn phải gắn kết với sinh kế của người dân và hoạt động của dự án. Nội dung tập huấn cụ thể, rõ ràng, tránh chồng chéo, ôm đồm nhiều nội dung. 

Ví dụ: khi tập huấn về kỹ thuật ương giống và nuôi xen ghép các đối tượng thủy sản, nội dung tập huấn nhấn mạnh đặc điểm sinh học và kỹ thuật ương các đối tượng cần thả nuôi (tôm sú, cá dìa, cá rô phi, cua xanh) và kỹ thuật nuôi xen ghép các đối tượng tôm sú, cá dìa, kình, rô phi, cua xanh, rong câu theo các công thức xen ghép khác nhau.

Nội dung tập huấn gắn kết với kinh nghiệm nuôi trồng người dân đã thực hiện với các tiến bộ mới về khoa học công nghệ kỹ thuật, giúp nông ngư dân dễ so sánh, tiếp cận và có hướng chuyển đổi, vận dụng trong thực tiễn.

3.3. Phương pháp đào tạo, tập huấn

Nên kết hợp sử dụng các phương pháp tập huấn: thuyết trình, giảng giải các kiến thức lý thuyết với tham gia thực tế sản xuất. Tăng cường hỏi đáp, trao đổi học tập tại hiện trường giữa người được tập huấn và cán bộ tham gia tập huấn.

Sau mỗi tài liệu tập huấn, nên có phần ghi chép thắc mắc của người dân. Cán bộ tập huấn, sau khi trao đổi lý thuyết, cần phân loại các thắc mắc theo nhóm vấn đề:

Ví dụ: Kỹ thuật ương và nuôi xen ghép các đối tượng thủy sản, các thắc mắc được phân thành các nhóm vấn đề:

- Kỹ thuật lưu giữ giống (thu giống tự nhiên, mật độ ương, chăm sóc, quản lý, thu hoạch...).

- Kỹ thuật nuôi xen ghép: cách chọn đối tượng nuôi chính, tỷ lệ ghép, mật độ, cách cho ăn, sử dụng các loại chế phẩm...).

Trong quá trình giải đáp thắc mắc, cần phát huy ý kiến, kinh nghiệm sản xuất bà con nông ngư dân, kết hợp với kiến thức chuyên môn của cán bộ tập huấn để giải thích cụ thể, rõ ràng theo nhóm vấn đề. Cuối mỗi buổi tổng kết, cán bộ tập huấn nên có sơ kết các vấn đề nổi bật mà người dân quan tâm và cho kết luận rõ ràng, chính xác, cụ thể, dễ hiểu. Buổi tập huấn sau cán bộ tập huấn nên gợi nhớ, nhắc lại các vấn đề trọng tâm đã trao đổi trong buổi trước, trước khi đi vào vấn đề mới. Kết hợp vừa giảng giải lý thuyết, xem phim kỹ thuật minh họa, trao đổi ngoài thực tiễn tại các ao ương nuôi theo các nhóm vấn đề kỹ thuật cần bàn luận.

Buổi tập huấn không đơn thuần là một buổi học mà là buổi trao đổi thảo luận, mạn đàm các vấn đề kỹ thuật. Trong đó, cán bộ tập huấn là người định hướng, gợi mở, dẫn dắt vấn đề. Người được tập huấn vừa tiếp thu kiến thức mới vừa là chủ thể tích cực trong việc đưa ra các ý kiến, kinh nghiệm về những vấn đề kỹ thuật mà họ gặp khó khăn hay thuận lợi trong thực tiễn sản xuất. 

3.4. Kết quả tập huấn

Trước và sau các đợt tập huấn, cơ quan chuyển giao, cơ quan tiếp nhận công nghệ, nên tổ chức khai giảng, bế giảng.

Kết thúc các đợt tập huấn, ngoài kiến thức, bài giảng, kinh phí được cung cấp, các tổ chức, cơ quan triển khai đào tạo tập huấn nên có đánh giá nhanh và cấp giấy chứng nhận theo thẩm quyền của mình. Điều này rất có ý nghĩa, giúp người dân tự tin vào kết quả tập huấn, phấn khởi và khuyến khích họ mạnh dạn áp dụng các vấn đề đã học vào sản xuất.

4. Kết luận

Đào tạo, tập huấn là một trong những mục tiêu quan trọng của Chương trình Nông thôn miền núi giai đoạn 2011-2015, tuy nhiên để tập huấn có hiệu quả thật sự, chúng ta cần đầu tư đồng bộ nhiều khâu từ soạn bài giảng đảm bảo nội dung, hình thức, phù hợp đối tượng tập huấn, hạn chế các phương pháp thuyết trình, tăng cường trao đổi, thảo luận, xem phim, làm việc theo nhóm, theo các cây vấn đề tại hiện trường... nhằm phát huy kinh nghiệm, nắm bắt những khó khăn người nông dân gặp phải trong thực tiễn sản xuất. Có như vậy, hoạt động đào tạo tập huấn mới thật sự có hiệu quả, tránh nhàm chán. 

TS Tôn Thất Chất

(Trường Đại Học Nông Lâm Huế)

 

  

    gửi mail   in
Các tin khác
Xem tin theo ngày