Tìm kiếm tin tức

Chung nhan Tin Nhiem Mang

Nuôi ghép thủy đặc sản theo hướng sinh thái: Một tiến bộ kỹ thuật mới được ứng dụng thành công trên địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế
Lượt đọc 93169Ngày cập nhật 30/10/2012

Ở tỉnh Thừa Thiên Huế việc nuôi trồng thủy sản nhìn chung còn mang tính độc canh con tôm (tôm sú, tôm thẻ chân trắng) hoặc nuôi cá đơn loài. Nhiều hộ nuôi còn mang tính tự phát chưa chú ý đến quy trình kỹ thuật nuôi, chưa tìm được mô hình sinh thái nuôi nhiều đối tượng thủy sản khác nhau để giải quyết các vấn đề kinh tế, phát huy tiềm năng mặt nước và hạn chế ô nhiễm môi trường, do đó những năm gần đây nghề nuôi trồng thủy sản tỉnh nhà đang phải đối mặt với dịch bệnh trong ao nuôi, hiệu quả kinh tế không cao.

Thị xã Hương Thủy có các thủy vực nội đồng rộng lớn với nhiều ao hồ, khe suối, bàu nước tự nhiên và nhân tạo. Người dân địa phương có truyền thống nuôi thả tôm cá, có bản tính cần cù chăm sóc ao vườn lúc nông nhàn để cải thiện đời sống kinh tế của mình. Nhằm phát huy truyền thống nuôi thả và sử dụng tốt tiềm năng mặt nước, từng bước giảm bớt dịch bệnh bùng phát trong các ao nuôi, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật để thực hiện mô hình nuôi ghép các loài thủy đặc sản và thân thiện với môi trường, Trung tâm Ứng dụng Tiến bộ Khoa học và Công nghệ thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Thừa Thiên Huế đã xây dựng dự án “Xây dựng mô hình nuôi ghép nhiều giống loài thủy sản theo hướng sinh thái tại thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế”.

Đây là dự án hết sức cần thiết và khả thi nhằm ứng dụng tổng hợp các tiến bộ kỹ thuật, xây dựng thành công mô hình nuôi ghép nhiều giống loài thủy đặc sản tại thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, làm cơ sở cho việc chuyển đổi ngành nghề, tăng thu nhập cho người dân, góp phần phát triển kinh tế-xã hội chung của tỉnh.

Sau hơn một năm thực hiện, dự án đạt được kết quả đáng phấn khởi, được cơ quan quản lý về khoa học và công nghệ đánh giá cao, được chính quyền địa phương và người dân vùng dự án hoan nghênh, tích cực tham gia.

Theo chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội thị xã Hương Thủy đến năm 2020, việc đẩy mạnh phát triển thủy sản theo hướng sản xuất hàng hóa, tăng giá trị và hiệu quả trên 1ha đất canh tác. Khai thác tiềm năng diện tích mặt nước và ruộng trũng để nuôi trồng thủy sản nước ngọt với nhiều hình thức chuyên canh, xen canh, luân canh cá-lúa. Khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư nuôi trồng thủy sản. Tăng nhanh diện tích nuôi chuyên cá, kết hợp lúa-cá và phát triển nuôi thủy sản nước ngọt theo hướng thâm canh năng suất cao quy mô trang trại. Từng bước nghiên cứu đưa vào nuôi nhiều loại cá, thủy sản thích hợp, có giá trị kinh tế cao sẽ góp phần xây dựng thị xã Hương Thủy trở thành một trong những trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển năng động của tỉnh, đạt tới tầm vóc mới, chuyển biến mạnh về chất lượng tăng trưởng gắn với phát triển bền vững; chuyển dịch cơ cấu theo hướng kinh tế đô thị; hạ tầng đô thị được xây dựng đồng bộ, hiện đại; đời sống nhân dân không ngừng được nâng cao.

Cùng với các giải pháp như quy hoạch vùng nuôi, hoàn thiện quy trình kỹ thuật nuôi và các biện pháp nâng cao chất lượng giống… thì việc xác định một hình thức nuôi thích hợp nhằm giảm nguy cơ suy thoái môi trường và hạn chế dịch bệnh là việc làm cần thiết và cấp bách hiện nay. Do vậy, trong nuôi trồng thủy sản, nuôi ghép là mô hình nuôi được ứng dụng và phát triển do biết cơ cấu hợp lý các giống thủy sản nuôi trong cùng một môi trường, sống tương hỗ lẫn nhau để cùng phát triển. Đặc biệt là việc nuôi ghép theo hướng sinh thái, giúp ổn định chất lượng và giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước ao nuôi.

Dự án “Xây dựng mô hình nuôi ghép nhiều giống loài thủy sản theo hướng sinh thái tại thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế” được triển khai nhằm mục đích giúp người nông dân vùng dự án:

- Tận dụng và khai thác tối đa diện tích mặt nước, tiết kiệm chi phí thức ăn và hóa chất xử lý trong quá trình nuôi trồng thủy sản, góp phần tăng hiệu quả kinh tế-xã hội tại địa bàn triển khai dự án.

- Áp dụng hình thức nuôi ghép theo hướng sinh thái nhằm bảo vệ và khai thác hợp lý, hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên, đảm bảo ổn định, bền vững môi trường sinh thái, hạn chế dịch bệnh cho vật nuôi.

Điểm cơ bản của tiến bộ kỹ thuật này là ứng dụng tổng hợp các quy trình kỹ thuật nuôi đối với từng loài riêng lẻ của Trung tâm Khuyến Nông Lâm Ngư Quốc gia và Thừa Thiên Huế để nuôi ghép đồng thời 4 đối tượng thủy sản trong cùng 1 ao mà hiện nay được xem là món ăn đặc sản, có giá trị kinh tế cao, gồm: ba ba, ếch Thái Lan, cá rô phi và ốc bươu đen theo mật độ phù hợp với đặc tính sinh học của chúng. Đồng thời có sử dụng thêm chế phẩm vi sinh vật hữu hiệu (E.M) để giúp xử lý môi trường nước ao nuôi luôn đạt yêu cầu.

Trong mô hình nuôi ghép ba ba, ếch, cá rô phi và ốc bươu đen thì ếch chủ yếu sống ở mặt nước, ba ba và cá rô phi sống ở cả 3 lớp nước (trên, giữa và đáy), còn ốc bươu đen chủ yếu sống ở đáy ao. Mặt khác, chất thải hữu cơ (phân thải, thức ăn thừa của ba ba và ếch) cũng được cá rô phi và ốc bươu đen sử dụng làm thức ăn nên hạn chế ô nhiễm môi trường và dịch bệnh cho vật nuôi. Như vậy, vừa khai thác tối đa diện tích ao nuôi, vừa tiết kiệm chi phí thức ăn, vừa bảo đảm môi trường, hạn chế dịch bệnh đối với vật nuôi.

Đơn vị chủ trì đã phối hợp với chính quyền địa phương tiến hành lựa chọn 3 hộ dân tại 3 phường/xã thuộc thị xã Hương Thủy đáp ứng đầy đủ tiêu chí chọn hộ tham gia dự án để triển khai dự án, gồm hộ ông Nguyễn Đăng Thuấn tại thôn 2, xã Thủy Phù, hộ bà Phan Thị Yến tại tổ 14 phường Thủy Châu và hộ ông Phan Văn Trung tại tổ 2 phường Thủy Phương.

Bên cạnh đó, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ Thừa Thiên Huế đã phối hợp với khoa Thủy sản, trường Đại học Nông Lâm Huế và Trung tâm Khuyến Nông-Lâm-Ngư cùng chính quyền địa phương ở các phường/xã Thủy Phù, Thủy Phương và Thủy Châu tổ chức các lớp tập huấn và hướng dẫn kỹ thuật nuôi ghép nhiều giống loài thủy sản theo hướng sinh thái như xây dựng ao, chọn giống, thả giống, chăm sóc quản lý, cách cho ăn, cách chữa các bệnh thường gặp trên ba ba, ếch, cá rô phi, ốc bươu đen, cách sử dụng chế phẩm vi sinh vật hữu hiệu, cách nuôi và chế biến giun quế làm thức ăn thủy sản,...  cho 6 lớp với 180 lượt người, được chia làm 2 đợt.

Kết quả xây dựng mô hình nuôi ghép các loài thủy đặc sản tại các hộ như sau:

- Quá trình bổ sung chế phẩm sinh học E.M (EM5 và EM Tỏi) có chứa các vi sinh vật có lợi và hoạt tính sinh học vào môi trường ao nuôi thí nghiệm đã góp phần tăng hiệu quả phân hủy các chất thải nền đáy ao nuôi, hồ thí nghiệm có màu xanh nõn chuối tốt hơn màu nước vàng và đục ở hồ đối chứng. Trong quá trình nuôi, một lượng thức ăn không được ba ba và ếch Thái Lan sử dụng chìm ở đáy hồ sẽ được cá rô phi tái sử dụng, sự bổ sung E.M vào thức ăn giúp quá trình tiêu hóa thức ăn tốt hơn do các chủng vi sinh vật tạo ra các enzyme làm tăng hiệu quả sử dụng thức ăn. Qua phân tích các chỉ tiêu về môi trường thủy sản đối với ao nuôi như: pH, COD, BOD5, NH3, H2S,... tại các hộ dân cho thấy các chỉ tiêu chất lượng đều đạt yêu cầu về môi trường theo Thông tư số 02/2006/TT-BTS ngày 20/3/2006 của Bộ Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) trong khi các hồ đối chứng đều cao, có chỉ tiêu BOD5 vượt quy định nhà nước đến 1,4-1,8 lần.

- Kết quả nuôi ếch Thái Lan sau 3 tháng tại cả 3 hộ đều phát triển tốt, tỷ lệ sống đạt 86%-91%, trọng lượng trung bình đạt 200-230g/con, sản lượng đạt 556kg, giá bán từ 55.000đ-70.000đ/kg, cho hiệu quả về kinh tế cao. Lưu ý, không nên nuôi ếch vào mùa mưa, lạnh và thường xuyên phân đàn theo kích cỡ để tránh cắn nhau.

- Về nuôi ba ba trong ao nuôi ghép sau 12 tháng tại cả 3 hộ đều phát triển tốt, tỷ lệ sống trong ao nuôi đạt 91,5%-95%, trọng lượng trung bình đạt 805-845g/con, sản lượng thu hoạch đạt 358kg. Số lượng ba ba qua quá trình nuôi xen ghép cho tỷ lệ hao hụt thấp (dưới 10%), điều đó cho thấy mô hình nuôi xen ghép theo hướng sinh thái có hiệu quả thiết thực. Với kết quả tăng trọng tại 3 hồ nuôi ghép như trên cho thấy ba ba tăng trọng tương đối tốt.

- Về nuôi cá rô phi trong ao nuôi ghép cho thấy tỷ lệ hao hụt không đáng kể, cá phát triển tốt không có hiện tượng nổi đầu, đặc biệt là trọng lượng cá trong hồ nuôi ghép (240-310g/con) cao hơn cá nuôi ở hồ đối chứng (230-260g/con), sản lượng đạt 150kg.

- Nuôi ốc bươu đen với phương thức nuôi xen ghép theo hướng sinh thái không có hiệu quả do ốc bươu đen (Pila Polita) không thích nghi môi trường nước ao nuôi trong hệ thống ao nuôi ghép (vì nước sạch, còn ốc bươu đen sống môi trường nước bẩn có nhiều chất hữu cơ). Bên cạnh đó, giống ốc bươu đen hiện nay bị tiêu diệt gần hết nên rất khó mua, nếu mua được thì giá rất cao (> 60.000đ/kg).

Tóm lại, qua quá trình triển khai dự án nuôi ghép nhiều loài thủy đặc sản theo hướng sinh thái tại thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế đã có những kết luận sau:

1. Các vật nuôi của mô hình nuôi ghép ba ba, ếch Thái Lan và cá rô phi theo hướng sinh thái tại 3 phường/xã Thủy Phù, Thủy Châu và Thủy Phương đã sinh trưởng và phát triển tốt, tỉ lệ sống cao, chất lượng nước hồ nuôi đảm bảo yêu cầu về môi trường... Điều đó cho thấy nuôi ghép các giống loài thủy sản theo hướng sinh thái (có sử dụng cá rô phi để ăn thức ăn thừa và chất thải của ếch, ba ba) kết hợp sử dụng chế phẩm vi sinh vật hữu hiệu (E.M) và nuôi ở thời tiết nắng ấm sẽ đem lại hiệu quả cao về kinh tế-xã hội và bảo vệ môi trường.

2. Thông qua đào tạo, tập huấn kỹ thuật, tổ chức các hội nghị đầu bờ cũng như tuyên truyền, quảng bá trên các báo, đài về mô hình dự án đã giúp người dân trong và ngoài vùng dự án nắm được kỹ thuật và tính hữu ích của mô hình nuôi ghép theo hướng sinh thái có sử dụng chế phẩm E.M trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là các loài thủy sản có giá trị kinh tế cao.

3. Đơn vị quản lý cũng như ban chủ nhiệm dự án cùng cán bộ kỹ thuật, cán bộ cơ sở đã phối hợp tốt với hộ dân vùng dự án và mô hình được triển khai theo đúng thuyết minh dự án. Bên cạnh đó, đã chủ động và quyết tâm thực hiện dự án thành công nên đã đầu tư bổ sung cho dân giống ếch nuôi trong mùa nắng ấm, để từ đó có cơ sở khẳng định điều kiện nuôi ghép và hoàn thiện công nghệ.

4. Khẳng định được việc nuôi ốc bươu đen là không kinh tế và không phù hợp với việc nuôi ghép ba ba, ếch và cá do chất lượng nước ao nuôi sạch trong khi ốc bươu đen phù hợp với nước bẩn, nhiều bùn, chất hữu cơ.

Từ hiệu quả của dự án này, rất mong các ban, ngành, đoàn thể có chính sách hỗ trợ để nhân rộng mô hình; đồng thời mong các nông hộ tạo được phong trào học tập, tham quan mô hình và nhân rộng mô hình trên địa bàn toàn tỉnh.

Trần Tuấn 

Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ

  

    gửi mail   in
Các tin khác
Xem tin theo ngày