Tìm kiếm nhiệm vụ KH&CN
Nghiên cứu, đánh giá nguy cơ sụt đất khu vực trung tâm huyện Nam Đông và đề xuất các giải pháp phòng tránh
Ngày cập nhật 21/06/2019

Tên nhiệm vụ: Nghiên cứu, đánh giá nguy cơ sụt đất khu vực trung tâm huyện Nam Đông và đề xuất các giải pháp phòng tránh

- Tổ chức chủ trì nhiệm vụ: Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế

 

- Chủ nhiệm nhiệm vụ: TS. Trần Hữu Tuyên

- Người tham gia chính: TS. Nguyễn Thị Thủy; TS. Bùi Thắng; ThS. Hoàng Hoa Thám; ThS. Nguyễn Việt Hùng; ThS. Hồ Trung Thành; ThS. Lê Duy Đạt

- Mục tiêu của nhiệm vụ: - Xác định được nguyên nhân, khoanh định các vùng có nguy cơ cao về sụt lút đất khu vực trung tâm huyện Nam Đông;

- Đánh giá, dự báo tác động của hiện tượng sụt mặt đất đến CSHT, KTXH khu vực; đề xuất các giải pháp phòng tránh khả thi, phù hợp với điều kiện kinh tế - kỹ thuật địa phương.

- Kết quả thực hiện: 1. Trên cơ sở kết hợp với các phương pháp nghiên cứu như khảo sát thực địa, địa vật lý, khoan thăm dò, thí nghiệm,... đề tài đã xác định được điều kiện hình thành, quy luật phân bố hiện tượng sụt đất; vị trí, quy mô các thành tạo địa chất có khả năng xảy ra hiện tượng xói ngầm; mối quan hệ giữa các đặc điểm địa chất, cấu trúc kiến tạo, địa mạo, ĐCTV – ĐCCT… với quá trình thành tạo các hố sụt ở khu vực nghiên cứu.

2. Hiện tượng sụt đất xảy ra ở khu vực nghiên cứu chủ yếu liên quan đến hiện tượng xói ngầm (biến dạng thấm). Các yếu tố chính ảnh hưởng đến hiện tượng xói ngầm gây sụt đất ở khu vực Nam Đông như sau:

- Sự có mặt tầng hỗn hợp cuội tảng cát nguồn gốc aluvi-proluvi (apQ21-2) phân bố dọc theo các thung lũng sông Thượng Lộ, Thượng Nhật và Khe Tre. Do có mức độ bất đồng nhất cao về mặt cấp hạt, nên thành tạo này có nguy cơ bị xói ngầm rất cao. Yếu tố địa chất này đóng vai trò làm nền cho việc hình thành và phát triển của hiện tượng sụt đất

- Có nhiều các đới phá hủy kiến tạo do hệ thống đứt gãy tạo ra ở khu vực nghiên cứu. Ngoài tạo ra sự phân bậc về mặt địa hình (khối tảng), các đới phá hủy kiến tạo đóng vai trò như là kênh dẩn, nơi tập trung dòng chảy ngầm vào mùa mưa lũ, tạo điều kiện thuận lợi cho phát sinh, phát triển của hiện tượng xói ngầm trong khu vực. Yếu tố kiến tạo đóng vai trò như là yếu tố xúc tác, thúc đẩy sự phát triển của hiện tượng sụt đất.

- Tác động tổ hợp của nước mặt và nước dưới đất đã tạo ra vận tốc dòng ngầm rất lớn trước và sau các trận mưa lũ lớn. Đây cũng là hậu quả tổ hợp của điều kiện địa hình, khí tượng, thủy văn của khu vực nghiên cứu: địa hình dạng trũng giữa núi kéo dài, lượng mưa lớn và tập trung trong thời đoạn ngắn, mực nước lũ lớn và thay đổi nhanh. Yếu tố thủy vặn mặt và ngầm có vai trò động lực, tác nhân chính gây ra hiện tượng xói ngầm khu vực và kéo theo là hiện tượng sụt đất ở khu vực nghiên cứu.

3. Trên cơ sở đánh giá vai trò các yếu tố: sự phân bố, bề dày của các thành tạo aluvi-proluvi (apQ21-2), bình đồ các đứt gãy kiến tạo, độ lớn dòng chảy ngầm và tổ hợp giữa chúng, bằng phương pháp phân tích đa chỉ tiêu, đề tài đã xây dựng sơ đồ phân vùng và cảnh báo nguy cơ sụt đất khu vực trung tâm huyện Nam Đông, tỷ lệ 1:5.000. Cho thấy, vùng có nguy cơ sụt đất 1.022,5 ha, chiếm 15,3% diện tích tự nhiên của toàn vùng nghiên cứu (6.083 ha), trong đó vùng nguy cơ thấp là 618,5 ha (9,3%), trung bình 322,3 ha (4,9%) và cao là 81,7 ha (1,2%). Vùng có nguy cơ sụt đất phân bố dọc theo sông Khe Tre, sông Thương Lộ thuộc các xã, thị trấn: Thượng Lộc, Khe Tre, Hương Phú, Hương Lộc. Các xã Hương Sơn và Thượng Nhật có nguy cơ sụt đất không lớn.

5. Kết quả phân tích, đánh giá độ rủi ro với tai biến sụt đất cho thấy: Về điểm dân cư có 02 điểm dân cư có mức độ rủi ro cao, 08 có mức độ rủi ro trung bình và 09 có mức độ rủi ro thấp. Trong các loại hình sử dụng đất, đất ở có độ rủi ro cao chiếm diện tích lớn nhất (35,4 ha), tiếp theo đất nông nghiệp (20,9 ha), thấp nhất là bãi bồi, mặt nước. Trong 35,4 ha đất ở nằm ở mức độ rủi ro cao, phân bố chủ yếu trên địa bàn xã Thượng Lộc, Khe Tre, Hương Hòa. Đối với các công trình CSHT khu vực: không có công trình có độ rủi ro cao, có 01/33 công trình có mức độ rủi ro trung bình - cao, 04/33 công trình có mức độ rủi ro trung bình, 10/33 có mức rủi ro thấp - trung bình, 18/36 có mức rủi ro thấp. Về độ rủi ro các tuyến đường giao thông: trên toàn khu vực có 1,01 km đường nội bộ, 0,28 km đường liên xã và chỉ 0,024 km đường tỉnh lộ có mức độ rủi ro cao.

6. Trên nguyên tắc ưu tiên “Phòng – Tránh – Chống” đề tài đã đề xuất các giải pháp kiểm soát, phòng tránh hạn chế tác động rủi ro sụt đất. Trong giai đoạn trước mắt, phù hợp với điều kiện kinh tế - kỹ thuật địa phương, nên tiến hành đồng bộ các giải pháp: cảnh báo nguy cơ sụt đất, không xây dựng công trình và bố trí khu dân cư trên các vùng có nguy cơ cao. Trong trường hợp thật sự cần thiết, mới tiến hành các giải pháp công trình như xây dựng tường chắn, cứng hóa nền đất. Không nên tiến hành các giải pháp phòng tránh sụt đất riêng lẻ mà cần lồng ghép với kế hoạch phòng tránh thiên tai địa phương.

 - Thời gian thực hiện: Từ 03/2017 đến 12/2018

- Kinh phí thực hiện: 820 triệu đồng

 

Các tin khác
Xem tin theo ngày