Tìm kiếm tin tức
Xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm dầu tràm Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế
Ngày cập nhật 20/07/2021

Sáng ngày 20/7/2021, Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức Hội nghị trực tuyến nghiệm thu dự án thuộc Chương trình Phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2016-2020 “Xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm dầu tràm Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế” do Sở KH&CN tỉnh Thừa Thiên Huế chủ trì và TS Hồ Thắng, Giám đốc Sở làm chủ nhiệm dự án. Tại điểm cầu Cục Sở hữu trí tuệ có Hội đồng KH&CN do ThS Phan Công Hợp làm Chủ tịch Hội đồng; đại diện lãnh đạo Bộ KH&CN, Cục Sở hữu trí tuệ và các đơn vị có liên quan. Tại điểm cầu Sở KH&CN có lãnh đạo Sở KH&CN, đại diện các cơ quan, ban ngành có liên quan.

Nhằm bảo vệ, gìn giữ nguồn gốc địa lý, danh tiếng và tính chất đặc thù của dầu tràm Huế, tăng cường lợi thế so sánh cho sản phẩm trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, ngày 30/05/2018, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã ban hành công văn số 3738/UBND-DL về việc triển khai thực hiện nhiệm vụ xây dựng, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý (CDĐL) cho sản phẩm dầu tràm Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế. Theo đó, giao Sở KH&CN chủ trì, phối hợp với các ngành, đơn vị liên quan để xây dựng thuyết minh, trình phê duyệt dự án và tổ chức thực hiện dự án theo đúng mục tiêu, tiến độ và nội dung sau khi được phê duyệt, tham mưu UBND tỉnh nộp đơn đăng ký CDĐL theo quy định hiện hành.

Ngày 01/10/2018, Bộ KH&CN đã phê duyệt dự án đặt hàng thuộc Chương trình phát triển tài sản trí tuệ để giao trực tiếp cho thực hiện từ năm 2019 đối với dự án "Xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm dầu tràm Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế" theo Quyết định số 2866/QĐ-BKHCN. Ngày 05/04/2019, Bộ KH&CN đã phê duyệt tổ chức chủ trì, cá nhân chủ nhiệm, kinh phí, phương thức khoán chi và thời gian thực hiện dự án thuộc Chương trình phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2016-2020 bắt đầu thực hiện từ năm 2019 theo Quyết định số 772/QĐ-BKHCN. Ngày 20/06/2019, Cục Sở hữu trí tuệ và Sở KH&CN tỉnh Thừa Thiên Huế đã ký hợp đồng số 03/2019/CDĐL-SKHCNTTH về việc thực hiện dự án thuộc Chương trình phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2016-2020 đối với dự án "Xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm dầu tràm Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế".

Được thực hiện trong thời gian 18 tháng (từ tháng 06 năm 2019 đến tháng 12 năm 2020), mục tiêu chung của dự án là bảo hộ thành công CDĐL cho sản phẩm dầu tràm Huế và xây dựng được cơ sở pháp lý, khoa học và triển khai bước đầu công tác quản lý, phát triển CDĐL và hoạt động kiểm soát nguồn gốc, chất lượng sản phẩm dầu tràm Huế. Mục tiêu cụ thể là điều tra, khảo sát, đánh giá được hiện trạng nhằm xác định căn cứ thực tiễn và khoa học phục vụ việc bảo hộ CDĐL cho sản phẩm dầu tràm Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế.  Xây dựng và đăng ký bảo hộ thành công CDĐL cho sản phẩm dầu tràm Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế. Xây dựng thành công hệ thống công cụ phục vụ công tác quản lý, khai thác và phát triển giá trị của CDĐL cho sản phẩm dầu tràm Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế. Hỗ trợ phát triển CDĐL cho sản phẩm dầu tràm Huế của tỉnh Thừa Thiên Huế thông qua các hoạt động tổ chức quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh; kiểm soát nguồn gốc, chất lượng sản phẩm; hoạt động quảng bá, giới thiệu nhằm thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm mang CDĐL trên cơ sở hình thành liên kết giữa người khai thác, cơ sở sản xuất và đơn vị kinh doanh phân phối sản phẩm dầu tràm tới người tiêu dùng. Dự án sẽ là mô hình mẫu về xây dựng, tổ chức quản lý và phát triển CDĐL cho sản phẩm dược liệu.

Hội đồng nghiệm thu tại điểm cầu Cục Sở hữu trí tuệ

TS Hồ Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, chủ nhiệm dự án

Sau thời gian 18 tháng triển khai, dự án đã hoàn thành toàn bộ 11 sản phẩm hoạt động dự án đề ra. Kết quả của dự án đáp ứng các yêu cầu đề ra trong quá trình phê duyệt triển khai dự án. Cụ thể: 03 Báo cáo kết quả khảo sát gồm có: (i) Lịch sử hình thành nghề sản xuất và sản phẩm dầu tràm Huế; (ii) Đặc điểm địa lý, tự nhiên vùng phân bố của cây tràm và khu vực sản xuất, hiện trạng khai thác tràm nguyên liệu; các điều kiện về khí tượng, thủy văn, thổ nhưỡng của vùng trồng và khai thác cây tràm tại tỉnh Thừa Thiên Huế. (iii) Nguồn gốc giống cây tràm dùng để sản xuất dầu tràm tại tỉnh Thừa Thiên Huế; đặc điểm sinh học của cây tràm; chất lượng dầu tràm Huế và dầu tràm các địa phương khác. 01 Bộ Hồ sơ đăng ký CDĐL theo quy định. 01 Bộ Hồ sơ kết quả xác lập quyền đối với CDĐL cho sản phẩm dầu tràm Huế. 01 Bộ Hồ sơ đăng ký thành lập Hội sản xuất và kinh doanh dầu tràm Huế. 01 Hệ thống các công cụ, tài liệu phục vụ quản lý, khai thác và hỗ trợ phát triển CDĐL bao gồm: Đề xuất mô hình quản lý CDĐL dầu tràm Huế; Quy định kiểm soát nội bộ CDĐL; Quy định về kỹ thuật trong sản xuất, chế biến dầu tràm mang CDĐL; Quy định về cấp, sửa đổi, gia hạn và thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng CDĐL; Hệ thống sổ sách ghi chép theo dõi quá trình kiểm soát nội bộ cho Hội sản xuất kinh doanh dầu tràm Huế; Mẫu logo CDĐL; Sổ tay hướng dẫn quản lý và sử dụng CDĐL; Phần mềm quản lý và sử dụng hệ thống CDĐL; Mẫu giấy chứng nhận quyền sử dụng CDĐL. 01 Hệ thống thông tin truy xuất sản phẩm mang CDĐL kèm theo Báo cáo tổng kết hoạt động hỗ trợ tổ chức kiểm soát nguồn gốc và chất lượng sản phẩm dầu tràm mang CDĐL. 01 Báo cáo kết quả vận hành hệ thống quản lý và sử dụng CDĐL. 01 Tài liệu tập huấn về SHTT và quản lý chất lượng sản phẩm. 01 Bộ công cụ giới thiệu, quảng bá sản phẩm mang CDĐL gồm: Phương án sản xuất kinh doanh dầu tràm Huế mang CDĐL; Cẩm nang quảng bá CDĐL; Tờ rơi; Bao bì sản phẩm. 01 Phóng sự về CDĐL dầu tràm Huế. 02 Báo cáo: Báo cáo tổng kết dự án và Báo cáo tóm tắt dự án.

Toàn cảnh Hội nghị tại điểm cầu Sở Khoa học và Công nghệ

Về hiệu quả của dự án, để đánh giá được hết các tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh của một sản phẩm cần một khoảng thời gian dài. Tuy nhiên, bước đầu dự án cũng đã có những tác động nhất định đến hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường của tỉnh, cụ thể:

Về hiệu quả kinh tế: CDĐL "Huế" cho sản phẩm dầu tràm của tỉnh Thừa Thiên Huế được bảo hộ đây là cơ hội thuận lợi, phát huy lợi thế cạnh tranh để làm tăng giá trị kinh tế cho người dân tại địa phương, góp phần ổn định cơ cấu kinh tế của tỉnh và các huyện, tạo nên vùng kinh tế bền vững và chuỗi giá trị hiệu quả có giá trị kinh tế cao. Tác động bước đầu tới các cơ sở sản xuất kinh doanh dầu tràm khi tiếp cận với tư duy sản xuất khoa học, kiểm soát chất lượng chặt chẽ với hệ thống tiêu chí chất lượng chung, kỹ thuật sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trường. Thông qua các hoạt động quảng bá và kết nối thị trường, người tiêu dùng đã được biết và quen dần với logo, bao bì của sản phẩm mang CDĐL trên thị trường.

Về mặt xã hội: CDĐL là căn cứ pháp lý quan trọng và lâu dài, góp phần làm tăng giá trị tích luỹ và phát triển cho thương hiệu dầu tràm Huế. Đồng thời, giữ gìn và phát triển một loại sản phẩm có thế mạnh, bảo tồn và tôn vinh nét đẹp văn hoá truyền thống của tỉnh Thừa Thiên Huế. Cụ thể: (i) CDĐL "Huế" cho sản phẩm tinh dầu tràm Huế đã nhận diện và xác nhận khái niệm bản sắc di sản của sản phẩm thông qua cơ chế thị trường. (ii) CDĐL "Huế" cũng là đại sứ mang giá trị văn hóa vật thể.

Về hiệu quả môi trường: Thực hiện quản lý CDĐL một cách chặt chẽ thông qua kiểm soát chất lượng sản phẩm sẽ góp phần giúp hạn chế đến mức thấp nhất các yếu tố gây ô nhiễm môi trường trong quá trình sản xuất. Môi trường, cảnh quan, đa dạng sinh học vùng sản xuất cũng được gìn giữ do phải duy trì các điều kiện tự nhiên, quá trình trồng/chăm sóc/thu hoạch/thu hái và quy trình công nghệ truyền thống để sản xuất sản phẩm mang CDĐL.

Tính bền vững của dự án: Dự án không chỉ là thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương mà còn là đáp ứng đúng nhu cầu của chính người dân (người sản xuất và kinh doanh). Dự án mang lại hiệu quả kinh tế thực sự cho chính những người tham gia vào chuỗi sản xuất và kinh doanh sản phẩm (tích cực tham gia cải tiến, quản lý chất lượng, xây dựng nhiều mẫu mã mới, đa dạng hóa sản phẩm, đầu tư thêm công nghệ.....). Dự án là điểm mới trong công tác để người dân tự quản lý và phát triển chính sản phẩm của mình, Nhà nước chỉ mang tính định hướng và hỗ trợ, Nhà nước không tham gia, không làm thay như trước đây nữa. Dự án nằm trong chuỗi giá trị xanh chung của Huế, đáp ứng tính bảo tồn và đa dạng hóa sản phẩm truyền thống của cố đô.

Các ủy viên Hội đồng phát biểu ý kiến cho báo cáo của dự án

Đại diện nhóm thực hiện dự án giải đáp những ý kiến liên quan đến các kết quả đạt được của dự án

Với việc duy trì và phát triển nhiều bản sắc văn hóa đặc sắc, lâu đời, vị trí địa lý và khí hậu riêng biệt so với các vùng miền khác đã tạo cho Thừa Thiên Huế có tiềm năng sản xuất nhiều sản phẩm có những tính chất đặc thù về chất lượng, danh tiếng. Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm có bề dày kinh nghiệm hàng trăm năm về kỹ thuật nuôi/trồng, chăm sóc và chế biến đã tạo ra những sản phẩm mang những đặc tính di sản. Mặt khác, thực tiễn triển khai dự án cũng cho thấy, dự án là điển hình của sự vào cuộc của cả hệ thống chính quyền tỉnh Thừa Thiên Huế. Sự vào cuộc này không chỉ là hình thức mà là cả tâm huyết, tầm nhìn và chiến lược phát triển chung của tỉnh cho người dân.

Như vậy, với thông điệp "Văn hoá của sự yêu thương", việc xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm dầu tràm Huế sẽ tạo ra rất nhiều cơ hội để khẳng định giá trị thương hiệu và phát triển thị trường, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo tâm lý yên tâm chọn lựa cho khách hàng. Các doanh nghiệp sẽ được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý Huế

các kết quả đạt được của dự án là cơ sở thực tiễn và khoa học quan trọng để nhân rộng mô hình về xây dựng, tổ chức quản lý và phát triển CDĐL cho sản phẩm truyền thống khác trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Thiết nghĩ, sau khi dự án kết thúc, UBND tỉnh cần chỉ đạo các ngành có liên quan phối hợp chặt chẽ với Hội sản xuất và kinh doanh dầu tràm Huế để ứng dụng KH&CN, khai thác các giá trị của CDĐL nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh sản phẩm dầu tràm Huế. Từ đó tiếp tục đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ trên địa bàn tỉnh; hỗ trợ phát triển các thương hiệu cộng đồng cho các đặc sản địa phương thông qua hoạt động xây dựng, quản lý và phát triển CDĐL, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể. Có như vậy, các hoạt động liên quan đến việc phát triển tài sản trí tuệ trên địa bàn tỉnh mới tiếp tục được phát huy, tạo điều kiện cho các sản phẩm có chỗ đứng trên thị trường và khẳng định thương hiệu trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. 

Nguyễn Khoa Diệu Hà
Các tin khác
Xem tin theo ngày  
Thống kê truy cập
Truy cập tổng 3.562.605
Truy cập hiện tại 2.549